الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )
173
موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )
( 1 ) و بلاذرى در أنساب الأشراف با سندى از على عليه السّلام روايت مىكند كه او بعد از ازدواج با فاطمهء زهرا ( س ) به مادرش فرمود : فاطمه ( س ) دختر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را در كارهاى خارج از خانه از قبيل آب آوردن و غيره يارى كن و او هم در كارهاى داخلى خانه از قبيل آسيا كردن و خمير كردن آرد و غيره به تو كمك مىكند . « 1 » ( 2 ) ابن اثير در اسد الغابه با سندى از جعدة بن هبيره مخزومى از على عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله يك پارچهء راهراه ابريشمى هديّه شد و او آن را براى من فرستاد . سؤال كردم : با آن چه كنم ؟ آيا آن را بپوشم ؟ فرمود : آيا براى تو راضى مىشوم به آنچه كه براى خود نمىپسندم ؟ ! آن را به روسرىهايى تقسيم كن و به فاطمه هديّه كن ؛ لذا آن را به چهار روسرى تقسيم كردم و يك مقنعه را به فاطمهء دختر اسد و يك مقنعه به فاطمه دختر محمد و يك مقنعه را به فاطمه دختر حمزه دادم و فاطمهء ديگرى را نام برد كه نامش را فراموش كردم . « 2 » از اين خبر به دست مىآيد كه پوشيدن حرير براى مرد مكروه و بلكه حرام ، ولى براى زنان جايز بوده است . و از اين دو خبر فهميده مىشود كه فاطمهء بنت اسد بعد از ازدواج حضرت على و زهرا عليهما السّلام فوت كرده است . و از تاريخ وفات وى به دست مىآيد كه او بعد از تولّد امام حسن عليه السّلام از دنيا رفته است ؛ اما با اين وجود ذكرى از وى به هنگام ازدواج با زهرا ( س ) يا ميلاد امام حسن عليه السّلام به چشم نمىخورد و به جاى وى اسم اسماء بنت عميس كه تصحيفشدهء از اسماء بنت يزيد بن سكن انصارى ( كه خواستگارى كن زنان بوده است ) به چشم مىخورد ، چنان چه گذشت . ( 3 ) اصفهانى اموى در مقاتل الطالبيّين با سندى از امام صادق عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : فاطمهء بنت اسد مادر على بن ابى طالب يازدهمين زنى بود كه اسلام آورد و او از كسانى بود كه بعد از واقعهء بدر در بدر حاضر شد . ( 4 ) سپس با سندى از زبير بن عوّام نقل مىكند كه گفت : وقتى آيهء « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا جاءَكَ الْمُؤْمِناتُ يُبايِعْنَكَ . . . » ؛ اى رسول ما ، هنگامى كه زنان مؤمن پيش آمدند تا با تو بيعت كنند . . . ؛ نازل شد ، فاطمهء
--> ( 1 ) . انساب الاشراف ، ج 2 ، ص 37 - 38 و در أسد الغابه ، ج 5 ، ص 517 و الاصابة ، ج 7 ، ص 161 . و اين در حالى است كه شيخ طوسى در أمالى ، با سندى از امام صادق صلّى اللّه عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : حضرت على صلّى اللّه عليه و آله هيزم و آب مىآورد و منزل را جاروب مىكرد و فاطمه ( س ) آرد آسياب و خمير مىكرد و نان مىپخت : 66 ح 1369 و شايد اين كمكها بعد از وفات مادرش فاطمه بنت اسد بوده است . ( 2 ) . اسد الغابه ، ج 5 ، ص 518 و الاصابة ، ج 8 ، ص 161 به شمارهء 832 ، چنان كه در حاشيهء أنساب الاشراف ، ج 2 ، ص 36 - 37 از محقق محمودى آمده است .